Boğazımda Hırıltı Var Ne Yapmam Lazım? Siyaset Biliminin Boğazında Bir Tıkanıklık
Bir siyaset bilimci için beden, toplumun en küçük politik alanıdır. Boğazdaki hırıltı, yalnızca fizyolojik bir sorun değil, sistemin kendi içinde yarattığı bir tıkanıklığın sembolü gibidir.
Nasıl ki bir devletin kurumları arasındaki iletişim aksadığında bir “yönetim hırıltısı” duyulur, bireyin bedeninde de bu tür sesler iktidarın mikro düzeydeki yankılarıdır.
O hâlde şu soru anlam kazanır: Boğazımızdaki hırıltı, yalnızca bedensel bir rahatsızlık mı, yoksa toplumsal düzenin mikro düzeydeki bir politik ifadesi midir?
İktidarın Anatomisi: Bedenin Siyaseti
Foucault’nun “iktidar bedendedir” yaklaşımıyla düşündüğümüzde, boğazdaki hırıltı bir güç ilişkisinin dışavurumudur.
Bir yanda bedenin kendi üzerinde kurduğu denetim, diğer yanda bu denetimin ihlali vardır.
Bedenin “sesini kaybetmesi” ya da “kısılması”, aslında iktidarın içsel bir metaforudur.
Bir yurttaşın sesinin kısılmasıyla, bir bireyin boğazında hırıltı çıkması arasında fark var mıdır?
Her iki durumda da bir tür bastırma, bir tür susturma ve bir tür “ifade krizi” vardır.
Boğaz, insan bedeninde sesin doğduğu yerdir; ama aynı zamanda toplumda sesin kontrol edildiği alandır.
Bir devletin “boğazı”, yani ifade kanalları tıkanmışsa, sistem öksürmeye başlar.
Tıpkı balgamlı bir nefes gibi, iktidar da bazen kendi birikintileriyle boğulur.
Kurumlar: Siyasetin Solunum Sistemi
Bir insanın solunum sistemi nasıl tıkanırsa, toplumun kurumları da zamanla işlevsizleşebilir.
Boğazdaki hırıltı bu durumda bir semptomdur; asıl mesele, o sesi çıkaran sistemin ne kadar kirlenmiş olduğudur.
Siyaset bilimi açısından bakıldığında, boğazdaki hırıltı, kurumların kendi işlevini yerine getirememesinin bir benzetmesi olabilir.
Kurumlar nefes almazsa, yurttaşlar da nefes alamaz.
Hırıltı, bu sıkışmanın işaretidir — hem bireysel hem de toplumsal düzeyde.
Bu noktada şu soruyu sormak gerekir:
Devletin boğazında da bir hırıltı varsa, kim onun doktoru olacaktır?
Yurttaş mı, muhalefet mi, yoksa toplumun vicdanı mı?
İdeoloji ve Sesin Kontrolü
İdeolojiler, toplumun sesini şekillendiren görünmez filtrelerdir.
Bir ideoloji, bazen ses tellerini sıkıştırır; birey ne kadar konuşmak isterse istesin, ses kısılar.
Tıpkı bir boğaz enfeksiyonu gibi, ideolojik baskı da konuşma kanallarını daraltır.
“Boğazımda hırıltı var, ne yapmam lazım?” sorusu bu açıdan yalnızca bir sağlık sorusu değil, bir ideolojik farkındalık çağrısıdır.
Belki de önce şu soruyu sormalıyız:
“Bu hırıltı bana mı ait, yoksa sistemin içime yerleştirdiği bir ses mi?”
Çünkü bazen ideoloji, bireyin kendi sesini tanıyamayacağı kadar içselleşir.
O hâlde çözüm yalnızca tıbbi değil, aynı zamanda düşünsel bir arınmadır.
Erkek Stratejisi ve Kadın Katılımı: Sesin Cinsiyeti
Toplumsal cinsiyet perspektifinden bakıldığında, erkeklerin siyasal yaklaşımı genellikle stratejik, rekabetçi ve güç merkezlidir.
Hırıltı bile onlar için bir savaş metaforu olabilir: “Bu sesi bastırmalıyım, kontrol altına almalıyım.”
Oysa kadınların siyasal sesi, daha çok katılımcı, paylaşımcı ve iletişim odaklıdır.
Kadın bakışı, boğazdaki hırıltıyı susturmaya değil, anlamaya yöneliktir.
Bir hırıltı varsa, o sesi bastırmak değil, kaynağını çözmek gerekir.
İşte burada demokratik etkileşim doğar: seslerin çatışması değil, birleşimi.
Bu iki yaklaşımı harmanladığımızda, toplumsal bir nefes alma biçimi oluşur.
Erkek aklın gücüyle, kadın duyarlılığının bütünleştiği bir siyaset — işte o zaman toplum da, birey de boğazındaki hırıltıdan kurtulabilir.
Vatandaşlık: Konuşma Hakkı ve Sorumluluğu
Bir yurttaşın sesi, demokrasinin oksijenidir.
Ama bazen o oksijen kirlenir, hırıltı artar, nefes daralır.
O hâlde vatandaşlık, yalnızca oy vermek değil, boğazındaki hırıltıyı fark etmektir.
Çünkü her hırıltı, bir sistem hatası olabilir.
Toplum, bu hırıltıyı susturmak yerine anlamayı seçtiğinde, sağlıklı bir siyasal organizma hâline gelir.
Demokrasi, sessiz kalmayanların dayanışmasıdır.
Bu dayanışma, boğazdaki hırıltıyı tedavi etmenin en politik biçimidir.
Sonuç: Hırıltının Ardındaki Siyaset
Sonuçta, boğazdaki hırıltı sadece bir ses değildir; bir sistemin, bir toplumun, bir bireyin kendi içinde yaşadığı çelişkinin yankısıdır.
Bir siyaset bilimci için bu, bedenin iktidar metaforudur.
Sorun yalnızca tıkanıklığı gidermek değil, neden tıkandığını anlamaktır.
Provokatif bir soru bırakalım:
“Boğazımızdaki hırıltı, bizim konuşmamızdan mı kaynaklanıyor, yoksa susturulmamızdan mı?”
Belki de önce sesimizi değil, sessizliğimizi dinlememiz gerekir.