AFAD Hangi Ülkelerde Var? Bir İzmirli’nin Komik Yolculuğu
Bazen kendimi izlediğim komedi dizilerinin başrolü gibi hissediyorum. Yani, bir şeyler oluyor, bir şeyler düşünüyorsun, ama bu düşüncelerin ne kadar absürd olduğunu kimse anlamıyor. Sonra birden “AFAD hangi ülkelerde var?” diye bir soru beliriyor kafamda. Bir İzmirli olarak gündelik hayatın karmaşasında kaybolmuşken, birden bir “doğa olaylarına hazırlık” sorusu çıktı, içimden “Neden olmasın?” dedim. Hadi gelin, bu soruyu biraz mizahi bir şekilde inceleyelim.
AFAD: Bir Türk Kahvesi Gibi Her Yerde
AFAD’ı duymayan var mı? Türkiye’nin afet ve acil durum yönetimini üstlenen bu kurum, bir nevi bizim “her an lazım olabilir” arkadaşımız gibi. Yani, AFAD yalnızca deprem, sel ya da yangın gibi büyük felaketlerle değil, gündelik hayatın küçük aksilikleriyle de başa çıkabilme kapasitesine sahip. Mesela İzmir’de bir arkadaşım var, adını vermeyeyim, sürekli “Yapıcı Eleştiriler”de bulunur. Ama işin garibi, her konuda bir AFAD gibi hemen çözüm bulur! “Bunları çözmek AFAD’ın işi” demesiyle, gerçekten düşündüm, “Acaba AFAD hangi ülkelerde var?”
AFAD’ın Yurtdışındaki “Çift Kişilik” Yolu
Evet, buralarda AFAD denilince aklımıza Türkiye gelir. Ama dünya çapında bir bakış açısıyla “AFAD hangi ülkelerde var?” sorusu da kafamı kurcalamaya başlıyor. Şöyle ki, dünyanın dört bir yanında benzer afet yönetim birimleri var ama genellikle bu birimler, AFAD’ın yapısına doğrudan benzemiyor. Mesela Japonya, bir felakete hazır olmak konusunda neredeyse bizden daha ciddi. Yani Japonya’daki afet yönetim birimi, bir tür gizli süper kahraman gibidir. “Yok ya, bu kadar da olamaz” dediğiniz anda, o ülkenin alt yapısının ne kadar sağlam olduğunu görüyorsunuz.
Ve tabii, “Yapıcı Eleştiriler” arkadaşımla bu konuyu tartışırken şöyle dedim: “Japonya’daki AFAD gibi bir şey var mı, ne dersin?” O da kendi iç sesim gibi bir cevap verdi: “Buna AFAD diyorlar, ama biz ‘Shindo’ diyoruz.” Shindo, Japonya’nın deprem sismik ölçüm sistemi. Neyse, o kadar derine inmeye gerek yok, ama bu kadar detayda kaybolmak istemediğimi de belirtmeliyim.
AFAD ve Arkadaş Muhabbeti
Bir gün bir arkadaş grubumuzla oturuyoruz. Konu tabii ki son zamanlarda yaşadığımız deprem felaketlerinden açıldı. Bu arada, İzmirli olarak deprem konusunu artık biraz daha ciddiye alıyoruz. Gerçekten, “Hadi bakalım, bir deprem olsa nereye kaçacağız?” diye düşünmek, biz İzmirli gençlerin bir tür geleneksel esprisi haline geldi.
“Ya, AFAD gerçekten ne iş yapıyor?” diye sordum. Bütün grup birden sustu. Bir arkadaşım kafasını kaldırarak bana baktı ve dedi: “İzmir’de var ya, AFAD’a da ihtiyacımız var aslında.” Hani o mizahi bir şekilde dedim ya? İşte o an, biz aslında ciddi bir konuyu şaka yapıyormuş gibi konuşuyorduk. Gerçekten de, bizim gibi ülkelerde AFAD gibi bir kurum, bir nevi hayati önem taşıyor. Yoksa ben hala kışın başında İzmir’de bir soğuk rüzgarın estiği anda o kadar panik yapmam!
AFAD’ın Dünya Çapındaki Takımı
Bunu yazarken fark ettim ki, dünyada AFAD’ın işlevini benzer şekilde üstlenen birçok farklı organizasyon var. Mesela ABD’de FEMA (Federal Emergency Management Agency) var. Yani, afete hazırlık da tam olarak bir “global kulüp” işi gibi oldu. Hani bazen benim içimden geçen “Ben de AFAD olsam” düşüncesini bir şekilde başka ülkelerdeki organizasyonlarda görmek insanı mutlu ediyor. Dünya çapında, doğal afetlere hazırlık konusunda benzer işler yapan bu birimler, AFAD’ın ruhunu taşıyor aslında.
Ve tabii, arkadaşlarımın bana “İzmirli AFAD” diyor olması da düşündürücü. Gerçekten de, “Şehri tanıyorum, nasıl sel olur, nasıl deprem olur, hepsinin hesabını yaparım” diyen bir kişi olarak kendimi bazen içsel bir AFAD temsilcisi gibi hissediyorum. Hadi gelin, kabul edelim ki, AFAD nerelerde var sorusunun cevabı biraz da bu kişisel bakış açısına bağlı.
AFAD’ın Farklı Yüzleri
Dünya çapında AFAD’a benzer organizasyonlar olsa da, her ülkenin afet yönetim sistemi kendine özgüdür. Ama işin ilginç tarafı, bu sistemler her zaman ihtiyaç duyduğunda, bizim gibi “panik yapmaya meyilli” toplumlarda, çözüm önerileri ile bir anda ön plana çıkar. Bir gün, belki de bir sonraki depreme karşı hazırlıklı oluruz, kim bilir?
Sonuç olarak, AFAD sadece Türkiye’de değil, dünyanın her yerinde benzer sistemlerle var. Biz İzmirli gençler, “afet yönetimi” deyince ciddi olmasak da, aslında bir gün tüm bu hazırlıkların önemini çok iyi anlayacağız. Şimdi size bir soru: “Bir deprem olsa, ilk ne yaparsınız?” AFAD’a başvurmak iyi bir başlangıç olabilir, değil mi?